Xã hội hóa y tế đang bị lạm dụng

Việc XHH y tế biến BV công thành nơi kinh doanh hợp pháp trên sức khỏe người bệnh - Ảnh: Minh Huyền

Việc XHH y tế biến BV công thành nơi kinh doanh hợp pháp trên sức khỏe người bệnh - Ảnh: Minh Huyền

Không thể phủ nhận việc xã hội hóa (XHH) đã giúp nhiều đơn vị y tế đầu tư được kỹ thuật mới, trang thiết bị hiện đại, phòng bệnh khang trang… Tuy nhiên nhiều BV đã cố tình lạm dụng việc XHH để tăng thu và tận thu khiến người bệnh phải "chạy như đèn cù” để mua lấy dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho mình.
Tính chất béo bở của đầu tư y tế
 
Mục đích của XHH là nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe (CSSK) cho người dân. Tuy nhiên nhiều lãnh đạo ngành y tế cũng như các bệnh viện (BV) lại cho rằng phải tăng cường thu để bù đắp cho đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, cải thiện đời sống y bác sĩ. Từ đó nhiều BV công ào ạt huy động vốn của cán bộ, nhân viên (CBNV) với hình thức cổ phần để mua trang thiết bị y tế (TTBYT) làm dịch vụ thu tiền người bệnh. Lợi dụng cái sự "bù đắp” khoản kinh phí đầu tư, nhiều "đại gia” cũng nhanh chóng lách luật, đầu tư TTBYT, cung cấp thuốc, hóa chất... cho các BV này. Họ được phép định giá dịch vụ y tế XHH nhằm nhanh lấy lại vốn, chi hoa hồng hậu hĩnh cho người giới thiệu thực hiện dịch vụ XHH.
 
Hậu quả là giá dịch vụ y tế XHH trong các BV công được đẩy cao không kiểm soát được, tình trạng lạm dụng kỹ thuật xảy ra tràn lan. Theo báo cáo của Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), từ năm 2010 đến nay, số lượng xét nghiệm tăng dần theo các năm, chụp CT scanner tăng 10%, nội soi tăng 24,5%, xét nghiệm sinh hóa tăng 12,4%. Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận: một số BV có xu hướng chỉ quan tâm đến khoa, phòng, lĩnh vực có thu hoặc tập trung kinh phí, nhân lực vốn đã hạn hẹp để phát triển dịch vụ theo yêu cầu.
 
Điều khiến người dân quá lo lắng khi mà từ tháng 8-2012, ngành y tế chính thức áp dụng giá viện phí mới thì chiêu "móc túi người bệnh” càng được một số bệnh nhân (BV) lợi dụng thông qua mô hình XHH. Đó là việc kê thêm vật tư tiêu hao y tế, thuốc men vào chi phí tính cho bệnh nhân (BN). Theo tìm hiểu của chúng tôi về nội dung XHH trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh (điều 87) được Quốc hội thông qua ngày 23-11-2009, không thấy có văn bản nào qui định XHH công tác KCB bao gồm việc tư nhân đầu tư máy móc, TTBYT trong các BV công vì mục đích lợi nhuận. Do vậy việc XHH máy móc mà nhiều BV làm trong thời gian qua đã biến BV công thành nơi kinh doanh hợp pháp trên sức khỏe người bệnh.
 
Không để người bệnh "thiệt đơn, thiệt kép”
 
Đây là khẳng định của Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến. Bộ đã kiến nghị Quốc hội, Chính phủ tăng ngân sách cho y tế, cả chi thường xuyên và chi đầu tư. Theo tư vấn của một lãnh đạo ngành y tế, Bộ Y tế cần có những nghiên cứu và quy định rõ ràng, minh bạch trong một BV công, cái gì được làm dịch vụ, cái gì không được làm, chứ không thể để tràn lan như hiện nay.
 
Bộ Y tế đề nghị cho phép các cơ sở y tế công lập được tiếp tục thực hiện chủ trương XHH để vay vốn, huy động vốn, liên doanh, liên kết theo hướng: khuyến khích và tạo cơ chế thuận lợi để các đơn vị vay vốn của Ngân hàng Đầu tư phát triển Việt Nam hoặc các tổ chức tín dụng khác để đầu tư xây dựng BV, mua sắm TTBYT nhưng đề nghị có lãi suất ưu đãi hơn khu vực sản xuất, thời gian trả vốn vay được kéo dài khoảng 20 đến 30 năm; tiếp tục cho phép các cơ sở y tế được huy động vốn liên doanh, liên kết để đầu tư cơ sở, mua sắm TTBYT để hoạt động dịch vụ nhưng phải xây dựng đề án trình cấp có thẩm quyền thẩm định.
 
Bộ Y tế và BHXH Việt Nam mới đây cam kết, khi áp dụng viện phí mới, nếu cơ sở y tế nào cố tình thu thêm tiền của người bệnh thì BHYT sẽ không thanh toán cho những chi phí bất hợp lý, thậm chí sẽ đề nghị thu hồi chi phí không đúng để trả lại cho BN. Được biết, BHXH Việt Nam đang yêu cầu các địa phương có báo cáo toàn diện về việc sử dụng máy móc XHH, hạn chế tình trạng tăng chi phí cho người bệnh, tăng chi quỹ BHYT.
Theo Daidoanket