Về huyện miền núi Hương Khê vào khoảng tháng 8, 9 hằng năm, du khách thập phương có dịp được thưởng thức bưởi Phúc Trạch - loại trái cây đặc sản, “năm 1938, được thưởng mề đay trong cuộc đấu xảo quả ngon toàn Đông Dương; năm 2002, được Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn công nhận là một trong bảy loại cây ăn quả quý hiếm cấm không được xuất khẩu giống và năm 2004, được Cục sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học công nghệ chính thức cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hóa”. Sẽ thật khó quên cho những ai đã từng được tận tay bóc từng tép bưởi mọng nước và nếm vị hơi thanh chua, ngọt mát của những quả bưởi mang thương hiệu Quốc gia - bưởi Phúc Trạch.
![](http://huongkhe.gov.vn/uploads/news/2016_10/image001_1.jpg)
Hiện nay, trên địa bàn huyện Hương Khê trồng được gần 2.000 ha bưởi Phúc Trạch, trong đó có trên 820 ha đã cho quả. Vụ mùa năm nay, sản lượng bưởi thu hoạch được ước tính khoảng 8.200 tấn. Tuy thời gian nắng nóng kéo dài nhưng chất lượng bưởi vẫn đảm bảo, bưởi được bán ra thị trường với giá dao động từ 60 - 80 ngàn đồng/quả với những quả cân nặng 1kg trở lên và từ 25-50 ngàn đồng/quả đối với những quả nhỏ hơn. Đặc biệt, năm nay, Doanh nghiệp Tân Thanh Phong đã ký kết hợp đồng thành công với hệ thống siêu thị Vinmart tại Hà Nội và các tỉnh lần cận. Do đó, hơn 30 tấn bưởi Phúc Trạch đã được bày bán trên các kệ hàng của siêu thị Vinmart, giá bán tại đây dao động trên dưới 100.000 đồng. Nhân dân huyện nhà vô cùng phấn khởi khi đặc sản của Hương Khê đã có thể đến với người dân Thủ đô và người tiêu dùng cả nước. Theo cách này, bưởi Phúc Trạch được lựa chọn hết sức kỹ càng, để những quả bưởi đến với thực khách là những quả ngon nhất, đảm bảo nhất, không bị trộn lẫn với các loại bưởi của các vùng khác. Do vậy, chất lượng, giá trị của bưởi Phúc Trạch lại càng được khẳng định, xứng đáng với kết quả đánh giá của Trung tâm nghiên cứu cây ăn quả Phủ Quỳ (Nghệ An) là ngon nhất trong hơn 100 giống bưởi ở nước ta.
Mùa thu hoạch bưởi Phúc Trạch thường bắt đầu từ đầu tháng 8 đến hết tháng 9 dương lịch. Đến thời điểm hiện nay, hầu hết các hộ trồng bưởi đều đã bán hết để bắt đầu cải tạo, chăm sóc cho vụ sau; chỉ còn một số lượng rất ít được các hộ dân che chắn, bảo quản trên cây để chờ bán vào các dịp lễ, tết hoặc làm quà biếu cho anh em, họ hàng và du khách thập phương đến tham quan, thưởng thức. Người dân Phúc Trạch nói riêng và người dân Hương Khê nói chung rất hiếu khách, bởi vậy hầu như không ai bán hết vườn bưởi mà sẽ để lại những quả ngon nhất, chín mọng nhất để dành tiếp đãi những người bạn, những người khách đến thăm và đáp lại thịnh tình của chủ vườn, những người khách cũng hết sức trân trọng, đối với họ được tặng một vài quả bưởi Phúc Trạch ngay tại vườn là một món quà hết sức quý giá, thể hiện được sự thân thiện và tình cảm giữ chủ vườn và khách. Bưởi Phúc Trach cũng là món quà chủ yếu được người dân Hương Khê chọn làm quà biếu cho những người anh em, họ hàng ở xa, để họ được thưởng thức vị ngon của trái cây đặc sản quê nhà.
Hiện nay, cây bưởi Phúc Trạch được nhân giống và trồng trên toàn 22 xã, thị trấn của huyện Hương Khê. Ngoài 4 xã được khoanh vùng chỉ dẫn địa lý là Phúc Trạch, Hương Trạch, Lộc Yên, Hương Đô - là những xã có loại đất, kiểu khí hậu đặc biệt phù hợp để trồng bưởi Phúc Trạch và cho chất lượng ngon hơn cả thì các địa phương khác cũng cho thu hoạch một lượng bưởi khá lớn; nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật trong thụ phấn, chăm sóc nên chất lượng quả cũng ngày càng cao hơn. Như tại xã Gia Phố , mùa bưởi năm nay cũng cho thu hoạch gần 300 tấn với trị giá gần 8 tỷ đồng,…
Dù bưởi được bày bán rất nhiều trên thị trường, người dân có thể dễ dàng mua tại chợ, các sạp hàng và tại siêu thị nhưng chắc chắn những thực khách sành ăn đều mong muốn một lần được đến các vườn bưởi tại xã Phúc Trạch để tận mắt ngắm những khu vườn trái mọng và thưởng thức vị bưởi tại chính cái nôi đã sản sinh và tạo nên thương hiệu, bởi không bưởi ở đâu ngon bằng những quả bưởi được trồng trên đất Phúc Trạch. Năm nay, người dân trồng bưởi được mùa, chỉ riêng tại Phúc Trạch đã cho thu hoạch gần 600 tấn, đem lại nguồn thu hơn 19 tỷ đồng. Bưởi Phúc Trạch được ưa chuộng không chỉ vì chất lượng, dễ ăn, tốt cho sức khỏe mà còn vì rất dễ bảo quản; quả có lớp vỏ dày, cứng nên vận chuyển đi xa rất ít bị giập nát; tươi ngon rất lâu mà không cần bất kỳ loại hóa chất bảo quản nào. Nhiều người dân còn chia sẻ kinh nghiệm bảo quản bưởi rất lâu là vùi vào cát ẩm hoặc bôi vôi vào cuống rồi để ở nơi thoáng mát, như thế có thể giữ được 3 - 5 tháng; vỏ quả có thể hơi khô héo đi, nhưng chất lượng múi bên trong không hề giảm.
Tôi vốn không phải người dân gốc Hương Khê, chỉ mới đến đây sinh sống hơn 3 năm; nhưng cũng chung cảm xúc với những người dân trồng bưởi, vô cùng phấn khởi và tự hào khi những trái bưởi mang tên quê hương đã có thể đến với mọi miền Tổ quốc và cả bạn bè Quốc tế biết đến khi năm 2006, được lựa chọn để tiếp đãi quan chức tham gia Hội nghị APEC. Đó là kết quả của những nỗ lực, những chính sách đúng đắn của Lãnh đạo huyện; sự chủ động của các Doanh nghiệp và cả sự cần cù, chịu khó, không ngừng áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật của người dân trồng bưởi; bởi người tiêu dùng chỉ thực sự lựa chọn khi sản phẩm đáp ứng được những yêu cầu của họ.
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao, nguồn thu nhập chính cho nhiều gia đình làm vườn, bưởi Phúc Trạch còn là vẻ đẹp, là niềm tự hào của mỗi người dân Hương Khê. Chúng ta cần phải giữ gìn, phát triển giống bưởi quý để vươn xa hơn nữa bằng thương hiệu.
Theo: Kiều Thu Hằng/huongkhe.gov.vn